آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در گزارشی که روز چهارشنبه منتشر کرده اقدام ایران در برچیدن سانتریفیوژها را تأیید کرده است.

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری فارس، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در گزارشی در روز چهارشنبه که به رویت خبرگزاری رویترز رسیده تصریح کرده که ایران جمع‌آوری سانتریفیوژهای خود در دو سایت غنی‌سازی را آغاز کرده است.  

رویترز می‌نویسد: «گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خطاب به شورای حکام این نهاد، می‌گویند ایران انتقال سانتریفیوژها در فردو و نطنز که دو سایت اصلی غنی‌سازی این کشور هستند را آغاز کردI است.»

یک منبع ارشد دیپلماتیک در گفت‌وگو با رویترز گفته ایران، در واقع دستگاه‌های سانتریفیوژ که به آنها خوراک‌دهی نشده را برچیده است. این منبع دیپلماتیک گفت: «آنها سانتریفیوژهایی که حاوی هگزافلوراید نبوده‌اند را برچیده‌اند.» رویترز می‌نویسد منظور از «هگزافلوراید» همان هگزافلوراید اورانیوم است که ماده اولیه برای سانتریفیوژها است و می‌تواند اورانیوم را تا درجه‌ای از غلظت، غناسازی کند که از آن به عنوان سوخت در نیروگاه‌ها یا احتمالاً بمب، استفاده شود.  

ایران به موجب سند «برجام» موافقت کرده تعداد سانتریفیوژهای نصب‌شده خود را از 19000 دستگاه به 6100 دستگاه کاهش دهد. از این 6100 دستگاه، از 5100 دستگاه برای غنی‌سازی اورانیوم استفاده خواهد شد. 

بر اساس گزارش آژانس، از زمان روند اجرای تعهدات ایران، بیش از 4000 سانتریفیوژ از دو سایت نطنز و فردو برچیده شده است.

بر اساس پانویس های گزارش، تعداد سانتریفیوژهای IR-1 سایت نطنز از 15420 دستگاه به 11308 دستگاه کاهش یافته است. همچنین تعداد سانتریفیوژهای IR-2 نیز از 1008 دستگاه در یک ماه قبل، به 848 دستگاه کاهش یافته است. در مجموع تا تاریخ 15 نوامبر از سایت نطنز 4272 سانتیفیوژ جمع آوری شده و در سالن تولید B تحت نظر آژانس انبار شده است.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز چهارشنبه در گزارشی اعلام کرد ایران عقب راندن برنامه هسته‌ای خود را مطابق توافقات برجام آغاز کرده است. 

این ارزیابی به نوشته آسوشیتدپرس، در گزارشی منتشر شده که در اختیار اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد و تعداد محدودی از کشورهای دیگر قرار گرفته است. 

در گزارش آژانس همچنین آمده میزان ذخائر اورانیوم کم‌غنای ایران از سه ماه قبل با افزایش 460.2 کیلوگرمی به 8305.6 کیلوگرم افزایش یافته است. 

ایران به موجب توافق برجام بایستی میزان ذخائر اورانیوم خود را به 300 کیلوگرم یا کمتر برساند، اما دیپلمات مورد استناد رویترز، این میزان افزایش را طبیعی توصیف کرده است. 

متن کامل گزارش آژانس که در تاریخ 27 آبان منتشر شده، به شرح ذیل می‌باشد:

اجرای موافقتنامه پادمان معاهده عدم اشاعه هسته‌ای (NPT)

و مفاد مربوطه قطعنامه‌های  شورای امنیت در جمهوری اسلامی ایران

گزارش مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

تحولات عمده

- در تاریخ 20 سپتامبر سال 2015، مدیر کل با رئیس‌جمهور روحانی، معاون رئیس‌جمهور صالحی و وزیر امور خارجه ظریف در خصوص اجرای نقشه راه گفت‌وگو کرد. در این گفت‌وگوها همچنین تبادل نظر در خصوص موضوعات مربوط به اجرای تعهدات ایران در ذیل برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) صورت گرفت. به علاوه، مدیر کل با نمایندگان پارلمان ایران هم دیدار کرد.

- در تاریخ 30 سپتامبر سال 2015، مدیر کل و معاون پادمان‌های او از محل مشخصی در سایت پارچین که مورد نظر آژانس بود بازدید کردند. نمونه‌های محیطی در روزهای ماقبل این بازدید جمع‌آوری شده بود.

اقدامات مربوط به نقشه راه که مختص بازه زمانی منتهی به 15 اوت بوده، منطبق با زمان‌بندی تکمیل گردیده است.

- در مورخ 18 اکتبر سال 2015، ایران به آژانس اطلاع داد که از روز اجرای برجام، به‌طور موقت پروتکل الحاقی را اجرا کرده و کد اصلاحی 3.1 را به‌طور کامل اجرا می‌کند.

- در 18 اکتبر، تاریخ تصویب برجام فرارسید.

- آژانس اقدامات آماده‌سازی برای پایش و راستی‌آزمایی تعهدات ایران در چارچوب برجام از جمله پایش و راستی‌آزمایی گام‌های در حال اجرای ایران برای اجرای آن تعهدات را آغاز کرده است.

- آژانس به پایش و راستی‌آزمایی اقدامات مربوط به برنامه اقدام مشترک (توافق ژنو) را ادامه داده است.

A. مقدمه

1. این گزارش مدیر کل به شورای حکام و همزمان به شورای امنیت در خصوص اجرای موافقتنامه پـادمان معاهده عدم اشاعه سلاحهای هسته‌ای و مفاد مربوطه قطعنامه‌های شورای امنیت در جمهوری اسلامی ایران (ایران) می‌باشد. این گزارش همچنین در بردارنده اطلاعاتی در مورد اجرای اقدامات ذیل بیانیه مشترک در مورد یک چارچوب برای همکاری (چارچوب برای همکاری) و نقشه راهی برای تبیین موضوعات باقیمانده گذشته و حال راجع به برنامه هسته‌ای ایران (نقشه راه)؛ برنامه اقدام مشترک آنگونه که مجددا تمدید شده و برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) است.

2. شورای امنیت تاکید نموده است که اقدامات مورد درخواست شورای حکام در  قطعنامه هایشدر خصوص ایران الزام آور است. مفاد مربوطه قطعنامه‌های یادشده شورای امنیت که بر اساس فصل هفتم منشور سازمان ملل تصویب شده‌اند مطابق شرایط این قطعنامه ها الزام‌آور هستند.  قطعنامه شماره 2231 شورای امنیت که در جولای 2015 به تصویب رسید، شامل بندهایی در خصوص پایان تمهیدات قطعنامه‌های پیشین است.

3. این گزارش به تحولاتی که از آخرین گزارش مدیر کل (GOV/2015/50 ) به بعد رخ داده و نیز به موضوعاتی که سابقه بیشتری دارند، می‌پردازد.

B. تحولات اخیر

B.1 شفاف سازی مسائل حل نشده

4. شورای حکام در قطعنامه مورخ نوامبر 2011 خود (GOV/2011/69) تاکید کرد که برای ایران و آژانس ضروری است به منظور حل و فصل فوری همه مسائل محتوایی باقیمانده با هدف روشنگری درخصوص آنها شامل دسترسی به تمامی اطلاعات مربوطه، مستندات، سایت ها‍، مواد و اشخاص در ایران، به گفتگوهای خود شدت بخشند. شورا در قطعنامه  سپتامبر 2012 خود (GOV/2012/50) تصمیم گرفت که همکاری ایران با درخواست های آژانس با هدف حل و فصل همه مسائل باقیمانده به منظور اعاده اعتماد بین المللی نسبت به ماهیت منحصرا" صلح آمیز برنامه هسته ای ایران، ضرورت و فوریت دارد.

5. همانگونه که قبلا" گزارش گردید،‌ در تاریخ 11 نوامبر 2013 آژانس و ایران یک بیانیه مشترک راجع به چهارچوبی برای همکاری (GOV/INF/2013/14) امضاء کردند. در چهارچوبی برای همکاری ایران و آژانس توافق کردند در ارتباط با فعالیتهای راستی آزمائی برعهده گرفته شده از سوی آژانس بمنظور حل و فصل همه موضوعات گذشته و حال همکاری بیشتری نموده و چنین فعالیتهائی را بصورت گام به گام به پیش ببرند.

6. در تاریخ 14 ژوئیه 2015 میلادی مدیرکل و جناب آقای علی اکبر صالحی معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران  نقشه راهی را برای تبیین موضوعات باقیمانده گذشته و حال راجع به برنامه هسته ای ایران (نقشه راه)، همچنانکه در ضمیمه گزارش نوامبر 2011 میلادی آمده است (GOV/2011/65) ، در وین امضاء کردند. نقشه راه فعالیتهای لازم متخذه در چهارچوبی برای همکاری را بمنظور شتاب بخشیدن و تقویت همکاری و گفتگو میان آژانس و ایران با هدف حل و فصل همه موضوعات باقیمانده گذشته و حال که تاکنون میان آژانس و ایران حل نشده اند را تا پایان سال 2015 میلادی، شناسائی می کند. (نقشه راه در ضمیمه شماره 2 آورده شده است.)

7. همچنانکه در نقشه راه توافق شد، در تاریخ 8 سپتامبر 2015 میلادی، آژانس سوالات خود در مورد ابهامات اطلاعاتی که ایران در تاریخ 15 اوت 2015 به آژانس ارائه کرده بود، را به ایران ارائه کرد. آژانس و ایران با هدف برطرف کردن این ابهامات، نشست‌ها و مباحث فنی-کارشناسی‌ای را در تاریخ‌های 15، 16، 17، 29 و 30 سپتامبر 2015 و 10 و 14 اکتبر 2015 در ایران برگزار کردند و آژانس در روزهای 9 تا 15 اکتبر فعالیت‌های پادمانی را در اماکن مدنظر آژانس در ایران انجام داد.

8. در تاریخ 20 سپتامبر 2015، مدیر کل گفت‌‌وگوهایی را با آقای حسن روحانی رئیس جمهور ایران، آقای علی اکبر صالحی معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و آقای محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران در رابطه با اجرای نقشه راه، برگزار کرد. علاوه بر این، آن‌ها در خصوص موضوعات مربوط به اجرای تعهدات مرتبط با هسته‌ای ایران ذیل برجام، تبادل نظر کردند. در همان تاریخ، مدیر کل دیداری با اعضای کمیسیون ویژه بررسی برجام مجلس (پارلمان) داشت.

9. در تاریخ 20 سپتامبر 2015، مدیر کل همراه با تریو واریورانته معاون مدیر کل و رئیس اداره پادمان‌ها، از نقاط مشخصی در سایت پارچین که مد نظر آژانس بود، بازدید کرد. در طول این بازدید، آن‌ها وارد ساختمان مد نظر شدند. آن‌ها نشانه‌هایی از بازسازی‌های جدید مشاهده کردند. هیچ تجهیزاتی داخل ساختمان نبود. چند روز پیش از سفر مدیر کل، آنطور که در نقشه راه توافق شده بود، فعالیت‌های پادمانی مشخصی در نقاطی مشخص انجام شد، از جمله نمونه‌برداری‌های محیطی. تمام اطلاعاتی که آژانس از این فعالیت‌ها به دست آورد، از جمله تحلیل نمونه‌های محیطی و مشاهدات عینی مدیر کل و معاون مدیر کل در حال ارزیابی توسط آژانس هستند.

10. در تاریخ 25 سپتامبر 2015، مدیر کل و وزیر خارجه ظریف در نیویورک دیدار کرده و در مورد اجرای نقشه راه بحث کردند.

11. فعالیت‌های تعیین‌شده در نقشه راه برای دوره منتهی به تاریخ 15 اکتبر 2015، طبق برنامه تکمیل شده‌اند.

12. تا تاریخ 15 دسامبر 2015، مدیر کل به منظور اقدام شورای حکام، ارزیابی نهایی خود در خصوص حل و فصل کلیه موضوعات باقی مانده گذشته و حال را آنطور که در ضمیمه گزارش 2011 مدیر کل آمده، ارائه خواهد کرد.

B.2 برنامه اقدام مشترک

13. همانگونه که قبلا" گزارش گردید، در تاریخ 24 نوامبر 2013، یک برنامه اقدام مشترک (JPA) میان چین، فرانسه، آلمان، روسیه، انگلیس و آمریکا (E3+3) و ایران مورد توافق قرار گرفت. همانگونه که از سوی کشورهای پنج بعلاوه یک و ایران درخواست گردیده و مورد تایید شورای حکام قرار گرفت (منوط به در اختیار داشتن منابع مالی) آژانس فعالیتهای لازم نظارت و راستی آزمائی مرتبط هسته ای درخصوص برنامه اقدام مشترک را شامل فعالیتهای اضافه بر آنچه که متعاقب موافقت نامه پادمان ایران و قطعنامه های ذیربط شورای حکام و شورای امنیت انجام می دهد را عهده دار شد. برنامه اقدام مشترک از 20 ژانویه 2014 میلادی ابتدائا برای مدت 6 ماه اجرائی شد. این توافق از آن زمان سه بار تمدید گردید که تازه‌ترین مورد آن در تاریخ 30 ژوئن 2015 بود، زمانی که کشورهای پنج بعلاوه یک و ایران به نمایندگی E3/EU+3 و ایران از آژانس خواستند تا فعالیت‌های لازم نظارت و راستی آزمائی مرتبط هسته ای در ایران درچارچوب برنامه اقدام مشترک را «تا مکاتبه بعدی» برعهده گیرد.

14. از زمان گزارش قبلی مدیرکل، آژانس به انجام فعالیتهای نظارت و راستی آزمائی مرتبط هسته ای در ایران درچارچوب برنامه اقدام مشترک ادامه داده است. این فعالیتهای مرتبط با برنامه اقدام مشترک توسط کمک های مالی داوطلبانه ارائه شده از سوی کشورهای عضو تامین مالی شده است. تا تاریخ 15 نوامبر 2015، آژانس تقریبا 7 میلیون دلار منابع فرابودجه‌ای برای تأمین مالی فعالیت‌های مرتبط با برنامه اقدام مشترک (و فعالیت‌های مرتبط با برنامه اقدام مشترک) در اختیار داشته است و بر اساس شواهد کنونی، انتظار دارد که منابع فرابودجه‌ای بیشتری به مبلغ 1.3 میلیون دلار از سوی کشورهای عضو تأمین شود.

B.3 برنامه جامع اقدام مشترک و قطعنامه 2231 شورای امنیت

15. در تاریخ 14 ژوئیه 2015 میلادی، کشورهای پنج بعلاوه یک و ایران درخصوص یک برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) توافق کردند. برجام از جمله بیان می دارد که این (برنامه) بر مبنای اجرای برنامه اقدام مشترک «بنا شده» و اینکه «اجرای کامل این برجام ماهیت منحصرا صلح آمیز برنامه هسته‌ای ایران را تضمین می‌کند.» مدیرکل با بیان این که «این (توافق) فعالیت راستی آزمائی بیشتر آژانس در ایران را تسهیل می کند،» از این توافق استقبال نمود.

16. در تاریخ 20 ژوئیه 2015 میلادی شورای امنیت سازمان ملل قطعنامه شماره 2231 (2015) را به تصویب رساند که در آن از جمله «از مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی درخواست نمود راستی آزمائی و نظارت لازم بر تعهدات مرتبط هسته ای ایران برای کل دوره تعهدات یادشده درچارچوب برجام را برعهده گیرد»؛ تاکید کرد که ایران «می بایست همچنانکه آژانس می خواهد بطور کامل همکاری کند تا قادر به حل و فصل همه مسائل باقیمانده که در گزارشات آژانس شناسائی شده اند باشد»؛ و درخواست نمود که آژانس و کمیسیون مشترک «همانگونه که در برجام مشخص شده بطور مناسب مشورت و تبادل اطلاعات نمایند.»

17. همانطور که پیش از این گزارش شد، در تاریخ 25 اوت 2015 میلادی، شورای حکام گزارش GOV/2015/53 and Corr. 1 مدیرکل را مورد توجه قرار داده و به مدیرکل اجازه داد تا راستی آزمائی و نظارت لازم بر تعهدات مرتبط هسته ای ایران هماهگونه که در برجام پیش بینی شده را برای کل دوره تعهدات یادشده در پرتو قطعنامه شماره 2231 (2015) شورای امنیت سازمان ملل، منوط به در اختیار داشتن منابع مالی و منطبق با رویه‌های پادمانی استاندارد آژانس، اجراء نموده و بر همین اساس گزارش نماید و اجازه داد که آژانس با کمیسیون مشترک همچنانکه در گزارش آمده مشورت و تبادل اطلاعات نماید. دبیرخانه به کشورهای عضو اطلاع داد که اقدامات تعیین شده در نقش راه برای دوره منتهی به تاریخ 15 اکتبر 2015، طبق برنامه تکمیل شده است.

18. در تاریخ 18 اکتبر 2015، مدیر کل نامه‌ای از نماینده دائم ایران در آژانس دریافت کرد که در آن به اطلاع آژانس رسید که ایران طبق بند 8 ضمیمه 5 برجام از روز «اجرای برجام»، به صورت داوطلبانه پروتکل الحاقی را به موافقتنامه پادمانی خود اعمال کرده و تصویب نهایی آن توسط مجلس (پارلمان) را به بعد موکول کرده و کد اصلاحی 3.1 تمهیدات جانبی موافقتنامه پادمانی را نیز به طور کامل اجرا می‌کند.

19. در تاریخ 18 اکتبر 2015، روز پذیرش برجام فرا رسید.

20. از زمان گزارش قبلی مدیر کل، آژانس انجام اقدامات مقدماتی مرتبط با راستی‌آزمایی و نظارت بر تعهدات مرتبط با هسته‌ای ایران ذیل برجام را آغاز کرده است. این فعالیت‌ها از جمله عبارتند از تمهیدات آژانس و ایران برای راستی‌آزمایی و نظارت بر گام‌هایی که ایران در جهت اجرای آن تعهدات از روز تصویب برمی‌دارد. از روز تصویب، ایران برداشتن چنین گام‌هایی را تحت راستی‌آزمایی و نظارت آژانس آغاز کرده است. 

در حال تکمیل ...